ABA | {aba, abą, abie, abę, aby, abom, abami, abach} Luźna szata, zazwyczaj czarna.

ADAB | {adab, adabem, adabie} Władcza pamięć, która samoistnie ogarnia człowieka.

ALAM AL-MITHAL | {mithal} Mistyczna kraina podobieństw, w której nie ma żadnych fizycznych ograniczeń (patrz: RUH-DUCH).

ALEMBIK ŚMIERCI | {alembik, alembika, alembiku, alembiki, alembików, alembikom, alembikami, alembikach} Wynalezione przez Fremenów (i tylko przez nich używane) urządzenie do wydestylowywania wody ze zwłok.

ARRAKIN | {arrakin, arrakinem, arrakinie} Pierwsza osada na Arrakis, do objęcia planety przez Harkonnenów siedziba rządu planetarnego. Po przejęciu Diuny przez Atrydów ponownie stolica planetarna.

ARRAKIS | {arrakis} Trzecia planeta Canopusa, znana jako Diuna. Jedyne źródło życiodajnej przyprawy – melanżu.

AWA-DRZWI | {awa} Potoczna nazwa drzwi awaryjnych – dowolnej pentarczy ustawionej w celu przepuszczenia określonej osoby w razie konieczności ucieczki.

BALISETA | {balisetę, balisetą, balisecie, balisety, baliset, balisetom, balisetami, balisetach} Pochodzący od cytry dziewięciostrunowy szarpany instrument muzyczny. Ulubiony instrument trubadurów imperialnych.

BASEN PYŁOPŁYWÓW | {pyłopływów, pyłopływy, pyłopływach, pyłopływom, pyłopływami} Każda rozległa depresja na Arrakis, w której przez stulecia odkładał się pył podlegający rzeczywistym pływom.

~BENE GESSERIT | {gesserit, bene, bg} Zgromadzenie żeńskie przez stulecia działające za parawanem półmistycznej szkoły kształcenia ducha i ciała, założonej po tym, jak Dżihad Butlerowski doprowadził do zniszczenia „myślących machin" i robotów.

+MATKA WIELEBNA | {wielebna, wielebnej, wielebną, wielebne} Pierwotnie cenzorka Bene Gesserit, która przekształciła w swym ciele „truciznę objawienia" i wzniosła się na wyższy poziom świadomości (patrz: WODA ŻYCIA). Tytuł przejęty przez Fremenów, którzy nadawali go własnym przywódczyniom religijnym osiągającym podobne „objawienie".

+PRAWDOMÓWCZYNI | {prawdomówczyni, prawdomówczynie} Matka Wielebna Bene Gesserit, która posiadła sztukę zapadania w trans prawdy i bezbłędnie potrafi wykryć kłamstwo, oszustwo lub nieszczerość (patrz: ZMYSŁ PRAWDY).

BENE TLEILAX | {benetleilax} Patrz: TLEILAXANIE.

BIBLIA PROTESTANCKO-KATOLICKA | {biblia, biblii, biblię, biblią, bpk} Księga Ksiąg, kanoniczny tekst opracowany przez Kongres Ekumeniczny Federacji. Za najważniejsze przykazanie Biblii P-K uważa się: „Nie będziesz kaleczył ducha".

BINDU | {bindu} Termin odnoszący się do układu nerwowego człowieka, szczególnie do treningu panowania nad nerwami. Często określane jako bindunerwatura (patrz: PRANA i SZKOLENIE).

BLECH | {blechem, blechu} Płaska, otwarta pustynia.

BRZEMIĘ WODY | {brzemię, brzemienia, bremiona, brzemionom} Fremeński dług na śmierć i życie.

CHAKOBSA | {chakobsą, chakobsy, chakobsie, chakobsę} Tak zwany „język magnetyczny" częściowo wywodzący się z pradawnego bhotani. Mieszanina starożytnych narzeczy zmodyfikowanych z myślą o zachowaniu tajemnicy.

CHAUMAS | {chaumasem, chaumasu} Trucizna podawana w stałym pokarmie.

CHAUMURKY | {chaumurky, murky} Trucizna podawana w napojach.

CORIOLISA KURZAWA | {coriolisa, samum, samumu, samumem, samumy, samumów, samumom, samumami, samumach} Każdy większy samum na Arrakis, gdzie na otwartych równinach wiatry osiągały prędkość do 700 kilometrów na godzinę.

~RÓD CORRINÓW | {corrinów, corrinowie, corrinami, corrinom, corrinach} Ród pochodzący z Salusy Secundusa, który po bitwie pod Corrinem (88 PG) objął trwające dziesięć tysięcy lat panowanie nad Imperium. Ojciec księżnej Irulany, Padyszach Imperator Szaddam IV, był ostatnim, osiemdziesiątym pierwszym władcą z dynastii Corrinów.

CZERW PUSTYNI | {czerw, czerwia, czerwiowi, czerwiem, czerwiu, czerwie, czerwi, czerwiom, czerwiami, czerwiach} Patrz: SZEJ-HULUD.

DESZYFRACJA RIHANI | {rihani, deszyfracja, deszyfracji, deszyfrację, deszyfracyj} Umiejętność Bene Gesserit, dzięki której mogły one rozpoznać rejestrowane indywidualnie zmiany zachowania lub powierzchowności ludzi. Pozwalała też na identyfikację ghol i maskaradników.

DIUNA | {diuna, diuny, diunę, diunie, diuną} Potoczna nazwa Arrakis, trzeciej planety Canopusa.

DRUGI KSIĘŻYC | {księżyc, księżyca, księżycem} Mniejszy z dwóch satelitów Arrakis, godny uwagi ze względu na zarys sylwetki skoczka pustynnego na jego powierzchni (patrz: PIERWSZY KSIĘŻYC).

DRYF | {dryf, dryfu, dryfem, dryfowy, dryfowe, dryfowego} Wtórna kolektorowa faza generatora pola Holtzmana. Znosi ciążenie w pewnych granicach, określonych proporcjami masy i zużycia energii.

DYSTRANS | {dystrans, dystransu, dystransem, dystransie, dystransy, dystransów, dystransom, dystransami, dystransach} Urządzenie do doraźnego umieszczania informacji w układzie nerwowym przedstawicieli gatunków rzędu Chiroptera, ptaków lub ludzi.

~DŻIHAD | {dżihad, dżihadu, dżihadem, dżihadzie} Święta wojna, fanatyczna krucjata religijna.

+DŻIHAD BUTLEROWSKI | {butlerowski, butlerowskiego, butlerowskiemu, butlerowskim, rewolta, rewolty, rewolcie, rewoltę, rewoltą, rewolt, rewoltom, rewoltami, rewoltach} Krucjata przeciwko „myślącym machinom", zwana potocznie Wielką Rewoltą. Trwała od roku 201 PG do roku 108 PG.

+DŻIHAD MUAD'DIBA | {muaddiba} Krucjata religijna Fremenów zmierzająca do podporządkowania wszechświata nowemu Imperatorowi. Pochłonęła sześćdziesiąt jeden miliardów ofiar, spustoszyła dziewięćdziesiąt planet i zdemoralizowała pięćset, choć trwała ledwie dwanaście lat.

DŻUBBA | {dżubba, dżubby, dżubbę, dżubbą, dżubbami, dżubbom, dżubbach} Uniwersalny płaszcz narzucany przez mieszkańców Arrakis na filtrak.

EKOLOGICZNA TRANSFORMACJA DIUNY | {transformacja, transformacji, transformację, transformacją, ekologiczna, ekologicznej} Plan Pardota Kynesa mający na celu zmianę ekologii i klimatu Arrakis, kontynuowany przez jego syna Liet-Kynesa i Paula Muad'Diba.

EL KUDS | {kuds} W języku Fremenów „Święte Miejsce" – kaplica czaszki Leto I nad Przełęczą Harga.

ENFEIL | {enfeil, enfeilu} Jedna z planet Imperium ujarzmionych przez Dżihad Muad'Diba.

ERG | {erg, ergu, ergiem, ergi, ergów, ergom, ergami, ergach} Rozległy obszar pustyni pokryty wydmami, morze piasku.

~FREMENI | {fremen, fremena, fremenowi, fremenem, fremenie, fremeni, fremenów, fremenom, fremenami, fremenach} Wolne plemiona Arrakis, mieszkańcy pustyni, potomkowie zensunnickich Wędrowców, którzy przybyli na Diunę kilka tysięcy lat wcześniej (patrz: ZENSUNNICI).

+FEDAJKINI | {fedajkin, fedajkina, fedajkinowi, fedajkinem, fedajkinach, fedajkinami, fedajkinom, fedajkinów} Fremeńskie oddziały śmierci. Służyły Muad'Dibowi podczas jego pierwszej bitwy z Harkonnenami, a później stanowiły elitarne formacje w Dżihadzie Muad'Diba.

+NAIB | {naib, naiba, naibie, naibowie, naibów, naibom, naibami, naibarch} „Ten, kto ślubował nie dać się wziąć żywcem". Tradycyjna przysięga przywódcy Fremenów.

+NAWIGATORZY | {nawigatorzy, nawigatorów, nawigatorom, nawigatorami, nawigatorach} Gildianie potrafiący dzięki melanżowi odszukać linię przyszłości pozwalającą liniowcom Gildii omijać wszelkie niebezpieczeństwa.

+PIECHUR PIASKU | {piechur, piechura, piechurzy, piechurów, piechurom, piechurami, piechurach} Każdy Fremen, który opanował sztukę przeżycia na otwartej pustyni.

+SAJJADINA | {sajjadina, sajjadiny, sajjadinę, sajjadiną, sajjadin, sajjadinam, sajjadinami, sajjadinach} Akolitka we fremeńskiej hierarchii religijnej.

+WALI | {wali} Nastoletni Fremen niepoddany jeszcze próbie.

FILTRAK | {filtrak, filtraka, filtrakiem, filtraki, filtraków, filtrakom, filtrakami, filtrakach} Wynaleziony na Arrakis strój pozwalający przetrwać na pustyni dzięki zapobieganiu utracie wydalanej wody i wilgoci.

FILTRNAMIOT | {filtrnamiot, filtrnamiotu, filtrnamiotem, filtrnamioty, filtrnamiotów, filtrnamiotom, filtrnamiotami, filtrnamiotach} Niewielkie przenośne schronienie z tkaniny mikrowarstwowej odzyskujące wodę z wilgoci.

GALACH | {galach, galachu} Oficjalny język Imperium. Hybryda wielu języków, której podstawę stanowi staroangielski i słowiański.

GANGISZRI | {gangiszri} Peryferyjna planeta Imperium.

GANIMA | {ganima, ganimy, ganimę, ganimą, ganimie} „Zdobycz wojenna", coś zdobytego w bitwie lub pojedynku.

GHOLE | {ghola, ghole, gholi, gholami, gholach} Duplikaty ludzi hodowane z komórek martwego ciała w kadziach aksolotlowych Tleilaxan. Zachowywały wzór genetyczny oryginałów, ale wyprane były z ich świadomych wspomnień (patrz: KADŹ AKSOLOTLOWA).

~GILDIA KOSMICZNA | {gildia, gildii, gildię, gildiom, gildią, gildiach} Jedno z trzech ramion politycznego trójnogu, na którym wspierała się Wielka Konwencja; monopolista w dziedzinie podróży kosmicznych, transportu i bankowości.

GŁOS | {głos, głosu, głosem, głosie} Umiejętność manipulowania mową w celu zdobycia kontroli nad słuchaczem; jedno z najbardziej imponujących uzdolnień Bene Gesserit.

GOM DŻABBAR | {gom, dżabbar} „Wróg specyficzny"; zatruta igła używana przez Bene Gesserit w teście na człowieczeństwo.

GRABEN | {graben, grabenu, grabenem, grabenie, grabeny, grabenów, grabenom, grabenami, grabenach} Długi rów tektoniczny powstały w wyniku osiadania gruntu wywołanego ruchami głębszych warstw krustalnych.

GRÓDŹ | {gródź, grodzi, grodzią, grodzie} Hermetyczne zamknięcie z plastiku stosowane do ochrony przed utratą wilgoci we fremeńskich obozowiskach i budynkach na Arrakis.

HADŻDŻ | {hadżdż, hadżdżu} Święta podróż, pielgrzymka.

HADŻRA | {hadżra, hadżry} Podróż w poszukiwaniu czegoś.

HAGAL | {hagal, hagalu} Planeta Klejnot (II Theta Shaowei) wyeksploatowana za panowania Szaddama I. Źródło opalitu (rzadkiej odmiany opalu).

HAL JAWM | {jawm} Fremeński okrzyk „No! Wreszcie!".

~HARKONNENOWIE | {harkonnen, harkonnena, harkonnenowie, harkonnenów, harkonnenom, harkonnenami, harkonnenach} Ród wywodzący się z Giedi Prime, od pokoleń toczący krwawą wendetę (kanly) z rodem Atrydów.

HIEREG | {hiereg, hieregu} Tymczasowy obóz fremeński na otwartej pustyni.

IBAD | {ibad} „Błękitne w błękicie" oczy, skutek spożywania pokarmów o dużej zawartości melanżu, od którego białka nabierały barwy ciemnego błękitu.

IX | {ix, ixa, ixe} Dziewiąta planeta Eridani A, źródło wyrafinowanych technologii; obok Richese zaliczana do niedościgłych cywilizacji technicznych.

JĘZYK WALKI | {walki} Każdy specyficzny, niezrozumiały dla przeciwnika język o tajnej etymologii służący do porozumiewania się w warunkach bojowych.

KADŹ AKSOLOTLOWA | {kadź, kadzi, kadzią, aksolotlowa, aksolotlowej, aksolotlową} Wynalazek Tleilaxan służący m.in. do odtwarzania ludzi z komórek martwego ciała (patrz: GHOLE).

KALADAN | {kaladan, kaladanu, kaladanem} Trzecia planeta Delty Pawia, przez długi czas siridar księstwo rodu Atrydów. Rodzinna planeta Paula Muad'Diba.

KANAT | {kanat, kanatu, kanaty, kanatów, kanatom, kanatami, kanatach} Otwarty kanał irygacyjny na pustyni, w którym można było regulować przepływ wody.

KANLY | {kanly} Oficjalna wendeta prowadzona według reguł Wielkiej Konwencji; dopuszcza użycie wszelkich środków z wyjątkiem broni atomowej i masowej zagłady.

KEDEM | {kedem, kedemu} W języku Fremenów „wewnętrzna pustynia".

KHOAM | {khoam} Akronim od nazwy Konsorcjum Honnete Ober Advancer Mercantiles – wszechświatowej korporacji kontrolowanej przez Imperatora i wysokie rody.

KRYSNÓŻ | {krysnóż, krysnoża, krysnożem, krysnoże, krysnożowi, krysnożach} Święty nóż Fremenów z Arrakis o ostrzu wyrabianym z kłów martwych czerwi pustyni. Istniały w dwóch wersjach: „stałej" i „niestałej" (nóż „niestały" wymagał kontaktu z polem elektrycznym ciała ludzkiego, które zapobiegało jego rozpadowi).

KWISATZ HADERACH | {kwisatz, haderach} „Skrócenie drogi". Bene Gesserit szukały go na drodze genetycznej: miał to być Bene Gesserit płci męskiej, którego siły psychiczne łączyłyby przestrzeń i czas. Kwisatz Haderach pojawił się wcześniej, niż zaplanowano – był nim Paul Atryda.

KWIZARAT | {kwizarat, kwizaratu} Fremeńskie duchowieństwo.

KWIZARZY | {kwizarzy, kwizarów} Potoczne określenie kwizarów tawfidów.

KWIZARZY TAWFIDZI | {tawfidzi} Fremeńscy kapłani po nadejściu Muad'Diba.

LANCA LASEROWA | {lanca, lancy, lancą, laserowa, laserowej, laserową} Wersja rusznicy laserowej o krótkim zasięgu, używana głównie do cięcia twardych materiałów lub jako skalpel (patrz: RUSZNICA LASEROWA).

LANDSRAAD | {landsraad, landsraadu} Najstarsza z instytucji, które uformowały Imperium, jako jedyna zabezpieczała wspólne interesy wszystkich planet przed sardaukarami za panowania Corrinów. Upadek rodu Corrinów i zniszczenia Dżihadu Muad'Diba sprawiły, że nie zdołał już odzyskać dawnej siły.

LEGION IMPERIALNY | {legion, legionu, legionem, legiony, legionów, legionom, legionami, legionach} Formacja złożona z dziesięciu brygad (około 30 tysięcy ludzi).

LIBAN | {liban, libanu} Fremeńska woda z przyprawą; pierwotnie napój z mąki z jukki.

LICHTUGA | {lichtuga, lichtugi, lichtugę, lichtugą, lichtudze, lichtug, lichtugom, lichtugami, lichtugach} Rodzaj fregaty, największego statku kosmicznego mogącego lądować na planecie i startować z niej w całości.

LINIOWIEC | {liniowiec, liniowca, liniowcem, liniowce, liniowców, liniowcom, liniowcami, liniowcach} Największy statek transportowy w systemie przewozowym Gildii Kosmicznej.

LISAN AL-GAIB | {lisan, gaib} „Głos Spoza Świata". We fremeńskich legendach prorok spoza planety, przekładany też jako „Dawca wody" (patrz: MAHDI).

LUMISFERA | {lumisfera, lumisfery, lumisferę, lumisferą, lumisferie, lumisfer, lumisferom, lumisferami, lumisferach} Zasilane zazwyczaj bateriami organicznymi urządzenie oświetleniowe zawieszone na dryfie. Wynalazek Normy Cenvy.

ŁAMACZE | {łamacze, łamaczy, łamaczom, łamaczami, łamaczach} Wszelkie okręty kosmiczne składające się z oddzielnych, lecz połączonych ze sobą jednostek, które mogą się rozłączyć w celu uniknięcia trafienia lub dla wykonania manewru osaczającego.

MAGICZNY | {magiczny, magicznego, magicznemu, magicznym} Termin odnoszący się do zjawisk, których Bene Gesserit używały dla umocnienia wpływów Missionaria Protectiva.

MAHDI | {mahdi} W mesjanistycznych legendach Fremenów „Ten, który powiedzie nas do raju" (patrz: LISAN AL-GAIB).

MALEŃKI STWORZYCIEL | {stworzyciel, stworzyciela, stworzycielowi, stworzyciele, stworzycieli, stworzycielem, stworzycielach} Piaskopływak zwany też „piaskową trocią"; pół roślina, pół zwierzę, zarodek czerwia pustyni żyjący w głębi piasku. Ekskrementy maleńkich stworzycieli, zmieszane z wodą, tworzyły masę preprzyprawową (patrz: MELANŻ).

MANTENE | {mantene} Argument wspierający, mądrość podstawowa (patrz: GIUDICHAR).

~MASKARADNICY | {maskaradnicy, maskaradników, maskaradnikom, maskaradnikami, maskaradnikach} Jadachańscy hermafrodyci z Tleilaxa, artyści estradowi zdolni do cielesnej adaptacji. Mogli dowolnie zmieniać swój wzrost, budowę ciała, rysy twarzy i płeć (patrz: TLEILAXANIE).

MAULA | {maula, mauli, maulę, maulą, maulie, maul, maulom, maulami, maulach} Niewolnik; w dialekcie fremeńskim często oznacza kogoś niegodnego zaufania.

MAULA PISTOLET | {pistolet, pistoletu, pistoletem, pistoletowi, pistolecie, pistolety, pistoletów, pistoletom, pistoletami, pistoletach} Pistolet sprężynowy na zatrute bolce o zasięgu około czterdziestu metrów.

MELANŻ | {melanż, melanżu, melanżem, melanżowi, melanżach, przyprawa, przyprawy, przyprawie, przyprawę, przyprawą, przypraw, przyprawom, przyprawami, przyprawach} „Przyprawa nad przyprawami", której jedynym źródłem była Arrakis. Znana głównie z właściwości geriatrycznych; silnie uzależniająca (patrz: IBAD). Powstawała z masy preprzyprawowej (patrz: MALEŃKI STWORZYCIEL).

MELANŻER | {melanżer, melanżera, melanżerzy, melanżerów, melanżerom, melanżerami, melanżerach} Robotnik lub poszukiwacz zajmujący się wydobyciem przyprawy.

MENTAT | {mentat, mentata, mentaci, mentatów, mentatom, mentatami, mentatach} „Ludzki komputer", członek klasy obywateli Imperium szkolonych w umiejętności logicznego myślenia na nadludzkim poziomie.

METASZKŁO | {metaszkło, metaszkła, metaszkłem, metaszkle} Szkło otrzymywane wskutek nasycenia tafli kwarcu jasmonowego gazem o wysokiej temperaturze; niezwykle wytrzymałe i selektywny filtr promieniowania.

METODA BENE GESSERIT | {metoda, metody, metodzie, metodą} Umiejętność stosowania drobiazgowej obserwacji (patrz: SZKOLENIE).

MIHNA | {mihna, mihny, mihnie, mihnę, mihną} Okres prób i egzaminów, którym poddawani są fremeńscy młodzieńcy, zanim zostaną uznani za dorosłych.

MINIMIKOWY FILM | {minimikowy, minimikowego} Szigastruna o grubości jednego mikrona, na której zapisuje się tajne dane.

MIRABHASA | {mirabhasa, mirabhasy, mirabhasą, mirabhasie, mirabhase} Język charakteryzujący się ostro punktowanymi spółgłoskami i grupami sąsiadujących samogłosek; precyzyjne narzędzie przekazywania wyrafinowanych niuansów emocjonalnych.

MISR | {misr} Historyczne określenie zensunnitów, oznaczające „ludzi" lub „wybrańców".

MISZ-MISZ | {misz} Morele.

MOLITOR | {molitor, molitorze} Układ planetarny, miejsce największej kampanii Dżihadu Muad'Diba.

MONITOR | {monitor, monitora, monitorze, monitory, monitorów, monitorom, monitorami, monitorach} Dziesięcioczłonowy ciężki okręt wojenny.

MROCZNE SPRAWY | {mroczne} Fremeńskie określenie przesądów i przepowiedni wszczepionych przez Missionaria Protectiva.

MUAD'DIB | {muaddib} Skoczek pustynny zaaklimatyzowany na Arrakis. We fremeńskiej mitologii zwierzę związane z rysunkiem widocznym na drugim księżycu planety; mysz podziwiana za zdolność przystosowywania się do życia na otwartej pustyni.

MUAD'DIB PAUL | {paula} Fremeńskie imię wieku męskiego Paula Atrydy.

MUDIR NAHJA | {mudir, nahja} Fremeńskie określenie „Władcy Demonów" (często odnoszone do persony sprawującej rządy z ramienia Harkonnenów).

MUR ZAPOROWY | {zaporowy, zaporowego, zaporowemu, zaporowym, zaporowe, muru} Górzyste wypiętrzenie terenu na północnej półkuli Arrakis, które osłaniało niewielki obszar planety przed kurzawami Coriolisa.

MUSKY | {musky} Trucizna podawana w napoju (patrz: CHAUMURKY).

MUSZTAMAL | {musztamal, musztamalu} Niewielki ogród lub dziedziniec.

NA- | {na} Przedrostek oznaczający wyznaczonego następcę tronu lub tytułu (np. na-Baron).

NARADŻ | {naradż, naradżu} Układ planetarny w Imperium, jeden z wielu ujarzmionych przez Dżihad Muad'Diba.

NEZHONI | {nezhoni} Chusta noszona na czole pod kapturem filtraka przez zamężne Fremenki po urodzeniu syna.

NIECKA | {niecka, niecki, niecce, nieckę, nieckową, niecek, nieckom, nieckami, nieckach} Nadający się do zamieszkania nizinny obszar na Arrakis okolony wzniesieniem terenu osłaniającym go przed samumami.

NIECKOGRAM | {nieckogram, nieckogramu} Mapa plastyczna rejonu Arrakis.

NIEZBĘDNIK | {niezbędnik, niezbędnika, niezbędniki, niezbędników, niezbędnikom, niezbędnikami, niezbędnikach} Zestaw naprawczy do filtraka.

NISKIE RODY | {niskie, richecy} Mniejsze rody feudalne lub rody kupieckie zależne od wysokich rodów.

NOUKKERZY | {noukkerzy, noukkerów, noukkerzom, noukkerzami, noukkerzach} Oficerowie straży przybocznej Imperatora, spokrewnieni z nim przez konkubiny.

ODŁÓWKI | {odłówki, odłówków} System rurek i filtrów wewnątrz filtraka.

OGNIA SŁUP | {słup, słupa, słupem, słupie, słupy, słupów, słupom, słupami, słupach} Zwykła pirorakieta wykorzystywana do sygnalizacji na otwartej pustyni.

OPALIT | {opalit, opalitu} Rzadka odmiana półszlachetnego kamienia z planety Hagal.

ORNITOPTERY | {ornitopter, ornitoptera, ornitoptery, ornitopterów, ornitopterom, ornitopterami, ornitopterach} Wszelkie statki zdolne do długotrwałego lotu za pomocą uderzeń skrzydłami na wzór ptaków. Podstawowy środek transportu powietrznego w Imperium.

OUT-FREIN | {out, frein} Termin w galachu oznaczający „najbliższego obcego" (kogoś, kto nie należy do siczy, ale nie jest wrogiem).

PANEW | {panew, panwi, panwią, panwie, panwiom, panwiami, panwiach} Nisko położony teren lub depresja na Arrakis powstała w wyniku osiadania warstw podłoża.

PAPILARNY ZAMEK | {papilarny, papilarnego, papilarnemu, papilarnym} Mechanizm blokujący, który otwiera się tylko pod wpływem dotyku konkretnej osoby (rozpoznaje linie papilarne).

PCHLI SZTYCH | {sztych, sztychu, sztychy, sztychów, stychom, sztychami, sztychach} Krótki sztylet, często ukryty, używany do zadawania szybkich pchnięć w walce wręcz pod tarczami.

PENTARCZA | {pentarcza, pentarczy, pentarczę, pentarczą, pentarcze, pentarczach} Pięciowarstwowe pole ochronne generowane dla osłony niewielkich obszarów (np. drzwi lub namiotów).

PG | {pg} „Przed Gildią". Skrót w kalendarzu Imperium opartym na dacie powstania monopolu Gildii Kosmicznej w dziedzinie podróży, transportu i bankowości.

PIACHOCHRAPY | {piachochrapy, piachochrapów, piachochrapom, piachochrapami, piachochrapach} Urządzenie służące do pompowania powietrza do zasypanych piaskiem schronów lub namiotów.

PIACHOPŁYWY | {piachopływy, piachopływów, piachopływom, piachopływami, piachopływach} Rzeki pyłu i drobnego piasku płynące w zagłębieniach terenu pod wpływem grawitacji i wiatru.

PIERWSZY KSIĘŻYC | {pierwszego} Większy z dwóch satelitów Arrakis, godny uwagi ze względu na charakterystyczną plamę podobną do wizerunku ludzkiej pięści (patrz: DRUGI KSIĘŻYC).

PIROŚWIADOMOŚĆ | {piroświadomość, piroświadomości} Najwyższy poziom czujności i samokontroli, na który oddziałuje warunkowanie w Akademii Suk.

PLASTAL | {plastal, plastalu} Stal o niezwykłej wytrzymałości, wzmocniona włóknami stravidium.

PLASMUR | {plasmur, plasmuru} Niezwykle wytrzymały budulec.

PLENISCENTA | {pleniscenta, pleniscenty, pleniscentę, pleniscentą, pleniscencie} Egzotyczny kwiat z planety Ekaz, o intensywnym zapachu.

PORITRIN | {poritrin, poritrinu} Planeta gwiazdy Epsilona Alangue, uważana przez zensunnitów za ich ojczysty świat przed migracją.

PORTUGLE | {portugle, portugli} Pomarańcze.

PÓŁBRACIA | {półbracia, półbraci} Synowie różnych konkubin tego samego ojca.

PRADŹŃA | {pradźńa, pradźńy} Trans medytacyjny używany dla głębszej zdolności pojmowania i szczególnego stanu „postrzegania".

PRANA | {prana, prany, pranamuskulatura} Termin odnoszący się do mięśni, z których każdy traktowany jest osobno i maksymalnie ćwiczony (patrz: BINDU i SZKOLENIE).

PROTOKÓŁ | {protokół, protokołu, protokołem, protokole, protokoły, protokołów, protokołom, protokołami, protokołach} Zbiór reguł i zasad zachowania obowiązujący na dworze imperialnym lub między wysokimi rodami.

PRÓBA MASZAD | {maszad} Próba walki honorowej.

PUNDI RYŻ | {pundi} Zmutowany ryż z planety Kaladan o ziarnach bogatych w białko.

PYONI | {pyoni, pyonów, pyonom, pyonami, pyonach} Robotnicy i chłopi przypisani do ziemi lub planety w systemie faufreluches.

REBAB | {rebab, rebabu, rebabem, rebabie, rebaby, rebabów, rebabom, rebabami, rebabbach} Starożytny instrument smyczkowy o pokrytym skórą korpusie w kształcie trapezu i smukłej szyjce.

RIHANI | {rihanie} Patrz: DESZYFRACJA RIHANI.

~RÓD | {ród, rodu, rodowi, rodem, rodzie, rody, rodów, rodom, rodami, rodach} Określenie klanu panującego na planecie lub w systemie planetarnym.

RUH-DUCH | {ruh, ducha, duchowi, duchem, duchu} W wierzeniach Fremenów ta część osobowości, która jest zakorzeniona w świecie metafizycznym (patrz: ALAM AL-MITHAL).

RUSZNICA LASEROWA | {rusznica, rusznicy, rusznicę, rusznicą, rusznice, rusznicach, rusznicom, rusznicami} Miotacz laserowy wytwarzający falę ciągłą. W cywilizacji używającej tarcz miały ograniczone zastosowanie, gdyż zetknięcie wiązki laserowej z tarczą powodowało straszliwy wybuch.

SAJJADINA | {sajjadinie} Patrz: FREMENI.

SALUSA SECUNDUS | {salusa, secundus} Trzecia planeta Gammy Waipinga, ojczysta planeta rodu Corrinów, ogłoszona imperialną planetą więzienną. Używana jako poligon dla sardaukarów.

~SARDAUKARZY | {sardaukar, sardaukara, sardaukarowi, sardaukarem, sardaukarze, sardaukarzy, sardaukarów, sardaukarom, sardaukarami, sardaukarach} Fanatyczni żołnierze z Salusy Secundusa, wojownicy imperialnego rodu Corrinów. Szkolenie wyrabiało w nich bezwzględność i niemal samobójczą pogardę dla własnego bezpieczeństwa. Uchodzący za niezwyciężonych, zostali pokonani przez Fremenów w bitwie pod Arrakin w roku 10 193.

+BASZAR | {baszar, baszara, baszarem, baszarowie, baszarów, baszarom, baszarami, baszarach} Oficer sardaukarów nieco wyższy rangą od pułkownika w zunifikowanej hierarchii Imperium.

SEMUCKA MUZYKA | {muzyka, semucka, muzyki, muzyce, muzykę, muzyką} Patrz: SEMUTA.

SEMUTA | {semuta, semuty, semucie, semutę, semutą} Drugi (obok elakki) narkotyk otrzymywany przez ekstrakcję krystalizacyjną z popiołów drewna elakka. Wywoływała efekt „nieustającej, bezkresnej ekstazy" powodowany rytmicznymi, atonalnymi wibracjami.

SICZ | {sicz, siczy, sicze, siczą, siczach} Dla Fremenów: „miejsce zbiórki w razie zagrożenia". Termin oznaczający wszelkie jaskiniowe siedziby ich plemiennych społeczności.

SIHAJA | {sihaja, sihaji} W języku Fremenów „wiosna pustyni". Termin z religijnymi podtekstami czasu obfitości i „nadchodzącego raju".

SOLARIS | {solaris, solarisów} Oficjalna jednostka płatnicza Imperium.

STARY KSIĄŻĘ | {książę, starego, księcia, księciu, księciem} Przydomek siridara księcia Kaladanu Paulusa Atrydy (10 089–10 156), dziadka Paula Muad'Diba.

STWORZYCIEL | {stworzycielu} Patrz: SZEJ-HULUD.

SYNCHRONIZATOR IMPULSÓW | {synchronizator, impulsów, synchronizatora, synchronizatorem} Przystawka do projektora szigastrunowego działająca na zasadzie migawkowego systemu mnemotechnicznego. Powodowała zalew strumieniem danych, które umysł musiał później uporządkować.

SZEJ-HULUD | {szej, hulud, huluda, huludowi, huludem, huludzie, huludy, huludów, huludom, huludami, huludach} Gigantyczny czerw z Arrakis; „praszczur pustyni", „praojciec wieczności". Czerwie osiągały ogromne rozmiary i dożywały sędziwego wieku, o ile nie padły ofiarą swych pobratymców lub nie utonęły w wodzie, która była dla nich trucizną (patrz: MALEŃKI STWORZYCIEL).

SZIGASTRUNA | {szigastruna, szigastruny, szigastrunę, szigastruną, szigastrunie} Metalowe wąsy płożącej się liany (Narvi narviium) z Salusy Secundusa. Słynęły z najwyższej wytrzymałości na rozciąganie; używane też jako niezwykle trwały nośnik informacji.

SZIGASTRUNOWY PROJEKTOR | {projektor, szigastrunowy, projektora, projektorem} Urządzenie odczytujące zapis na rolce szigastruny, zwane też przeglądarką księgofilmów.

SZKOLENIE | {szkolenie, szkolenia, szkoleniu} W odniesieniu do Bene Gesserit: trening panowania nad nerwami i mięśniami na granicy ich naturalnej wytrzymałości. Pozwalało adeptce kontrolować siebie i innych (patrz: BINDU, GŁOS, METODA BENE GESSERIT, PRADŹŃA i PRANA).

TARCZA OBRONNA | {tarcza, tarczy, tarczę, tarczą, tarcze, tarczach, tarczom, tarczami} Pole ochronne wytwarzane przez generator Holtzmana. Przepuszczała tylko obiekty poruszające się z niewielką prędkością (od sześciu do dziewięciu centymetrów na sekundę).

TAU | {tau} W terminologii fremeńskiej jedność siczowej wspólnoty oparta na spożywanym melanżu, a zwłaszcza na ekstatycznych doświadczeniach jedności wywoływanych piciem Wody Życia (patrz: WODA ŻYCIA).

TEMAG | {temag, temagi, temaga, temagiem, temagach} Wchodzące w skład filtraka fremeńskie buty pustynne. Zawierały pompy obcasowe dostarczające siły pompującej dla działania filtraka (patrz: FILTRAK).

~TLEILAXANIE | {tleilaxanie, tleilaxan} Mieszkańcy Tleilaxa (Bene Tleilax), źródła niemoralnych (choć tolerowanych) technologii. Wytwarzali projektowanych genetycznie ludzi (m.in. seksualne zabawki, wypaczonych mentatów, maskaradników i ghole), a wojnę, ubóstwo i religię traktowali jako okoliczności ułatwiające zbyt.

+TLEILAX | {tleilax, tleilaxu} Jedyna planeta Thalimy, znana jako dziki ośrodek szkolenia mentatów; źródło wypaczonych mentatów, ghol i maskaradników.

TRANS PRAWDY | {trans, transu, transie, transy, transów, transom, transami, transach} Patrz: PRAWDOMÓWCZYNI i ZMYSŁ PRAWDY.

TUPILE | {tupile} Tak zwana „planeta azylu" (prawdopodobnie kilka planet), miejsce schronienia dla pobitych rodów Imperium. Położenie znane jedynie Gildii Kosmicznej, trzymane w tajemnicy na mocy pokoju gildyjskiego.

TWIERDZA | {twierdza, twierdzy, twierdzę, twierdzą, twierdze, twierdzeń, twierdzom, twierdzami, twierdzach} Dwór w Arrakin, największa budowla w historii ludzkości, sfinansowana dzięki handlowi przyprawą.

UMMA | {umma, ummy, ummę, ummą, ummie, umm, ummom, ummami, ummach} Osoba należąca do bractwa proroków lub „osobiste objawienie". W Imperium pogardliwa nazwa oznaczająca każdego szaleńca ze skłonnościami do obłąkańczych przepowiedni.

USUL | {usul, usula} W języku Fremenów „baza kolumny"; tajemne imię Paula Atrydy, którego mogli używać tylko Fremeni z siczy Tabr.

WALLACH IX | {wallach, wallacha} Dziewiąta planeta Laodżina, siedziba szkoły matek Bene Gesserit.

WIELKA KONWENCJA | {konwencja, konwencji, konwencję, konwencją, konwencje, konwencjom, konwencjami, konwencjach} Kodeks prawny zabraniający użycia broni atomowej przeciwko człowiekowi; powszechny pokój utrzymywany przez Gildię, wysokie rody i Imperium.

WIELKA REWOLTA | {wielka} Potoczne określenie Dżihadu Butlerowskiego.

WODA ŻYCIA | {woda, wody, wodzie, wodę, wodą} Trucizna „objawiająca" (patrz: MATKA WIELEBNA), narkotyk „rozszerzonej świadomości". Płynna wydzielina arrakijskiego czerwia, która wypływała w chwili jego śmierci przez utonięcie, następnie zaś, przemieniona w ciele matki wielebnej, stawała się narkotykiem zażywanym podczas siczowych orgii tau.

WODOWÓD | {wodowód, wodowodu, wodowody, wodowodów, wodowodom, wodowodami, wodowodach} Każdy przewód wewnątrz filtraka lub filtrnamiotu doprowadzający odzyskaną wodę do kieszeni łownej lub z kieszeni łownej do użytkownika.

WYKRYWACZ TRUCIZNY | {wykrywacz, wykrywacza, wykrywacze, wykrywaczy, wykrywaczom, wykrywaczami, wykrywaczach} Urządzenie działające na zasadzie analizy spektrum zapachów, przeznaczone do wykrywania substancji trujących.

WYPALACZ SKAŁ | {wypalacz, wypalacza, wypalacze, wypalaczy, wypalaczom, wypalaczami, wypalaczach} Zasilane paliwem jądrowym urządzenie stosowane jako specyficzna broń; jedyne przeoczone przez klauzule Wielkiej Konwencji dotyczące broni atomowej.

WYSOKIE RODY | {wysokich, wysokim, wysokimi} Lennicy Imperatora mający w wieczystym bądź terminowym władaniu planetę lub system planetarny; przedsiębiorcy międzyplanetarni.

ZAMEK KALADAN | {zamek, zamku, zamkiem, zamki, zamków, zamkom, zamkami, zamkach} Imponujący dwór, przez dwadzieścia sześć pokoleń siedziba rodu Atrydów.

~ZENSUNNICI | {zensunnici, zensunnitów, zensunnitami, zensunnitom, zensunnitach} Pierwotnie członkowie sekty Maometha (zwanego „trzecim Mahometem"), którzy zerwali z jego naukami około 1381 roku PG. Przez tysiąclecia tułali się z planety na planetę, osiedlając ostatecznie na Arrakis (patrz: FREMENI).

+ZENSUNNIZM | {zensunnizm, zensunnizmu} Sekta religijna znana przede wszystkim z nacisku na mistycyzm i powrotu do zwyczajów ojców (patrz: ZENSUNNICI).

ZŁY DUCH | {duch, złego} Termin używany przez Bene Gesserit na określenie osób, które uzyskały pełną świadomość i wiedzę przed przyjściem na świat.

ZMYSŁ PRAWDY | {zmysł, zmysłu, zmysłem, zmysły, zmysłów, zmysłom, zmysłami, zmysłach} Charakterystyczna dla prawdomówczyni umiejętność dostrzegania najdrobniejszych przejawów świadomego kłamstwa.